أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

470

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

ديوسكوريد ، V ، 68 ، تفاله نقره ناميده مىشود . ( 3 ) . نسخهء الف : حراى سيما قس . بر بهلول ، 12 774 ؛ نسخهء فارسى : مرا با دسيما . ( 4 ) . قلميا - يونانى ، نك . شمارهء 859 . ( 5 ) . كيثه ، قس . II , Vullers ، 932 . ( 6 ) . واژهء دوم روشن نيست : رفاقطي ، « رفا » از « روپا » - نقره ، Platts ، 603 . ( 7 ) . خبث الذهب . ( 8 ) . نسخهء فارسى : بخته‌زر ، نسخهء الف : بجنه‌زو . ( 9 ) . نسخهء الف : سوزن شطى ، نسخهء فارسى : سورن‌بطى ، سورن - طلا ، platts ، 697 . 371 . خبّة 1 در كتاب پولس [ گفته شده است كه اين ] « نجم » 2 است . ابو حنيفه : فثّ 3 ، « خبه » نيز ناميده مىشود ؛ يك عرب گياهى را به نزدم آورد كه آن را فث مىپنداشت ، اما معلوم شد چيزى است كه به فارسى داس واش 4 ناميده مىشود . دانه‌هاى بسيار باريك و ضعيف دارد و اين طهف 5 است نه فث . ( 1 ) . Sisymbrium officinale Scop ( عيسى ، 6 170 ) يا I , Dozy ) S . polyceraton ، 346 ) . نسخهء الف : بزر الخبه - « تخم خبه » . ( 2 ) . النجم ، بين ديگر معناها ، مترادف ثيل است ، نك . شمارهء 236 . ( 3 ) . الفث ، قس . Lane ، 2337 . ( 4 ) . الداس واش . ( 5 ) . الطهف ، در فرهنگ‌هاى عربى قديم آن را با ذرة يكسان مىدانند ( لسان العرب ، IX ، 224 ) ، اما ذرة - ارزن است ، نك . شمارهء 453 . برخى از مؤلفان امروزى طهف ( يا طهف ) را همچون Milium nigricans Ruiz تعريف مىكنند ؛ عيسى ، 6 119 ؛ بدويان ، 2298 . 372 . خوخ 1 - هلو [ هلو ] به رومى دروقينى 2 ، به سريانى حزورابارساى 3 [ ناميده مىشود ] . يونانيان آن را به عنوان « ميوهء فارسى » 4 تعريف مىكنند . به بخارايى . . . 5 سداروك 6 [ ناميده مىشود ] كه به معناى « صد زردآلو » 7 است ، به [ زبان ] خوارزمى اشتاروك 8 است يعنى « هشت زردآلو » 9 . رازى خوخ را . . . 10 فلينى ( ؟ ) مىنامد . مسيح مىگويد : اين دياقن 11 است . [ هلويى ] كه گوشتش [ به آسانى ] از هسته جدا مىشود ، فلّيق 12 و آنكه جدا نمىشود لزّيق 13 [ ناميده مىشود ] .